Aanzien, macht en schelpen
Door CASPER POSTMAA
DEN HAAG - Met het pand op Lange Voorhout 8 is iets bijzonders aan de hand. De wind heeft herfstbladeren tegen de voordeur geblazen en daar liggen ze nu al een tijdje als achteloos bewijs dat hier niemand meer in- of uitgaat.
Voor Rob Meines van lobbykantoor Meines & Partners op nummer 26 is het Lange Voorhout welhaast de ideale omgeving om de belangen van cliënten te dienen die iets in het politieke of ambtelijke circuit willen bereiken.
Alsof de bewoner is overleden zonder dat de buren het hebben gemerkt. Maar hier ligt het anders, de echte entree ligt in een zijstraatje. Die aan het Voorhout is slechts schijn. Achter dat verstofte decor huist een van de eerbiedwaardigste instituten van de staat, de Algemene Rekenkamer. De meeste accountants en boekhouders zitten achter hun computer in de Kazernestraat, waar in de jaren negentig naar ontwerp van Aldo van Eyck nieuwbouw is verrezen. Maar tevoren stond al vast dat op het postpapier Lange Voorhout 8 zou blijven staan. Vanwege de traditie, zei men bij de opening, maar het zal ook wel een beetje Haagse kouwe kak zijn geweest.
Want als het Voorhout ergens voor staat is het standing. Slechts 81 huizen telt de lange lindelaan die samen bijna vijfhonderd bedrijven en instellingen onderdak bieden. Sommige doen niets of heel weinig. Het zijn beheersmaatschappijtjes, holdings en bv’s die achter de voordeur slapen. Kennis maakt macht bv, Samsam bv, 23 april bv, Tennispark WW, Toco USA Holding bv, Plu bv, Halder Holdings bv. Ze nemen vaak niet meer dan een postvakje in beslag, maar zo zijn ze wel in het bezit gekomen van een vertrouwenwekkend predikaat: adres Lange Voorhout.
Was de L-vormige allee vroeger een bolwerk van macht waar ministers, hofdignitarissen, gezanten en regenten samenschoolden, tegenwoordig zijn instanties op het Voorhout aangeschoven om in de directe omgeving van de politieke macht - het Binnenhof - te verkeren. Voor Rob Meines van lobbykantoor Meines & Partners op nummer 26 is dit welhaast de ideale omgeving om de belangen van zijn, veelal commerciële, cliënten te dienen die iets in het politieke of ambtelijke circuit willen bereiken.
„Ja, we zijn bewust hier gaan zitten,’’ vertelt Meines, die vóór zijn werk als lobbyist een lange journalistieke carrière had bij NRC/Handelsblad en de NOS. „Het Voorhout heeft een rustige, voorname uitstraling, dat neem je als image mee als je je hier vestigt. In de praktijk werkt het ook. Als we door iemand bij een Frans bedrijf zijn aanbevolen, kennen die mensen ons niet. Als ze dan voor het eerst bij ons komen, zijn ze geïmponeerd. Je stijgt in hun aanzien en daardoor luisteren ze sneller naar je. Daar komt bij dat je op loopafstand zit van de meeste departementen en het Binnenhof. Ook het station is dichtbij. Belangrijk, want die mensen denken niet in transportmiddelen, maar in tijd. Met de trein ben je in de spits sneller op Schiphol dan met een taxi.’’
En klanten komen graag nog een keer terug, heeft Meines gemerkt. „Dat ligt niet alleen aan het Lange Voorhout. De meeste bezoekers vinden Den Haag enig. De stad heeft zich geweldig ontwikkeld. Kijk naar het Plein met zijn terrassen. Des Indes, Carlton Ambassador, het Paleis Hotel, onze relaties logeren er graag. Ook op het gebied van restaurants is de laatste jaren een enorme ontwikkeling geweest.’’
Grote opdrachtgevers van Meines zijn Gasunie, TNT Post, Havenbedrijf Rotterdam, Endemol en vliegtuigfabriek Saab. Heel recent zijn de bemoeienissen met Fortis Bank Nederland. „Die bankiers zitten nu direct met de politiek aan tafel. Dat zijn ze niet gewend, wij begeleiden ze in die relatie.’’ Hoewel het kantoor van Meines met zijn statige hoge vertrekken met weelderige schouwen en fraaie lambrisering het Haagse equivalent is van een Amsterdams grachtenhuis, moet het voor de bankiers een ontnuchterende ervaring zijn: de geldhandel aan Haagse banden gelegd. Dat moet je inderdaad leren.
Niet alles aan het Voorhout is chic of heeft de gouden glans van oud geld. Ex-Vleeschmeester Eddy de Kroes heeft zijn vastgoedimperium aan het Voorhout gestald in bv’s met toepasselijke namen als Monte Carne en Meat Care. De ooit veroordeelde handelaar zag zijn reputatie sneven toen in 2004 bleek dat hij aan het gevang was ontsnapt dankzij een obscure brief van officier van justitie H.M. Vos. Voor straf mocht De Kroes, die toen ook mede-eigenaar was van Hotel Des Indes, niet langer deel uitmaken van The Rat Pack met grote vastgoedjongens als Hans van Veggel en Rob Brinkel, die ook geld in het hotel hadden gestoken. Meines zit niet met de nadrukkelijke aanwezigheid van big spenders langs het schelpenpad. Geld hoort nu eenmaal bij het Voorhout, dat is altijd zo geweest.
„Het is een soort onvermijdelijkheid. A fact of life. Veel mensen die in het vastgoed zitten, hebben de laatste jaren goede zaken gedaan en trekken nu naar de mooiste panden. Dat gebeurt overal en het hoort bij het leven in een grote stad. De tijd van regenten is voorbij, die kunnen dit soort huizen niet meer betalen.’’
Eigenlijk is die periode al een eeuw verleden tijd. Tijdens de napoleontische overheersing (1795-1813) raakte het Voorhout in verval, want geld en macht waren uit handen gegeven. Onder de linden tippelden zelfs hoertjes. Al legden arme Hagenaars nog weleens een baby te vondeling op zo’n mooi bordes, het betekende niet dat na 1813 alles bij het oude was gebleven. De adellijke families hadden onder de Fransen veel geld verloren. Er kwam nog een opleving toen koning Willem I de troon besteeg en zijn hofhouding koos uit de adel en patriciërs van het Voorhout, maar de grondwetswijziging van 1848 legde ook de vorst aan de ketting. Het Lange Voorhout was voorbehouden aan kantoren, overheidsinstellingen, stichtingen, banken en een enkele moderne rijkaard.
Veranderde alles? Niet helemaal. Foto’s uit 1860 en van vandaag tonen slechts geringe verschillen. Zeker als straks de meeste auto’s zijn verdwenen en het schelpenpad is gerestaureerd, zal de laan bijna letterlijk tijdloos zijn geworden. Met monumentale huizen, dromende bomen en ’s avonds laat een enkele voorname burger die beneveld langs een onzichtbaar parcours naar huis slalomt. Zo is het altijd geweest.
Alles verandert in Den Haag behalve het Lange Voorhout: voorname huizen, oude bomen en eeuwig geflirt met de macht. Maar is het wel zo, die onveranderlijkheid? Een serie verhalen zal trachten daar antwoord op te geven. Deel 1: 'Regenten kunnen deze huizen niet meer betalen'.
Heeft u een bijzondere herinnering aan het Lange Voorhout? Laat het ons weten.
